Eşimle çocuk büyütmede anlaşamıyoruz

"Ben hayır diyorum, o evet diyor." Ebeveyn görüşmelerinde en sık duyduğum cümlelerden biri. Konu çoğu zaman ekran, uyku ya da harçlık gibi görünüyor ama altında başka bir şey duruyor.

Önemli not: Bu yazı genel bir çerçeve sunar, kişiye özel bir plan değildir.

Kısa cevap

İki ebeveynin her konuda aynı fikirde olması ne mümkün ne de gerekli. Belirleyici olan anlaşmazlığın çocuğun önünde nasıl yürüdüğüdür.

Çocuk için asıl zorlayıcı olan farklı görüşler değil, hangi kuralın geçerli olduğunu bilememektir.

Farkın altında ne var?

Kendi büyüdüğünüz ev. Herkes ebeveynliğe kendi çocukluğundan bir model getirir. Çoğu tartışma aslında iki farklı evin karşılaşmasıdır. Ebeveynlikte kuşak aktarımı yazısı bu başlığa ayrılmış.

Rol dağılımı. Kuralı sürekli bir taraf koyuyorsa, o taraf zamanla katı, diğeri hoşgörülü görünür. Bu iki kişinin karakteri değil, dağılımın sonucudur.

Yorgunluk. Aynı konu, dinlenmiş bir günde konuşulabilirken yorgun bir akşam tartışmaya dönüşür.

Konuşulmamış beklentiler. Kimin neyi üstleneceği hiç konuşulmadığında, her olay yeniden pazarlık konusu olur.

Ortak zemin nasıl kurulur?

Az sayıda başlık seçin. Her şeyde anlaşmaya çalışmak tıkanır. Uyku saati, ekran ve güvenlik gibi birkaç temel başlıkta ortak bir çizgi yeterlidir.

Geri kalanında alan tanıyın. Yemek yedirme biçimi ya da oyun kurma tarzı farklı olabilir. Çocuklar farklı yaklaşımlara uyum sağlar.

O anda değil, sonra konuşun. Çocuğun önünde karşı tarafı bozmak yerine kararı o an geçerli kılıp, konuyu sonra konuşmak daha işlevlidir.

Kararı birlikte duyurun. Değişen bir kural ikisi tarafından birlikte söylendiğinde, çocuk için tartışma konusu olmaktan çıkar.

Kişiselleştirmeyin. "Sen hep şımartıyorsun" savunma üretir. "Bu konuda farklı düşünüyoruz, bir çizgi bulalım" konuşulabilir bir zemin bırakır.

Aile içi iletişim ve çatışma yazısı bu yaklaşımları ayrıntılı ele alıyor. Kuralların tutarlı işlemesi içinse ebeveyn tutumları ve tutarlılık yazısına bakabilirsiniz.

Çocuk ne öğreniyor?

Ebeveynleri arasında anlaşmazlık gören çocuk, bunun konuşularak çözüldüğünü de görürse, çatışmanın yönetilebilir bir şey olduğunu öğrenir.

Çözülmeden süren ve sertleşen çatışmada ise öğrendiği şey farklı olur: anlaşmazlık tehlikelidir.

Ayrı evlerde

Ebeveynler ayrıldıysa aynı ilke daha da önemli hâle gelir: iki evin kuralları tamamen aynı olmak zorunda değil, ama temel başlıklarda öngörülebilirlik gerekir.

Boşanma sonrası ortak ebeveynlik yazısı bu duruma ayrılmış.

Ne zaman bir uzmana danışmak gerekir?

• Aynı tartışmanın aylardır dönüp durması
• Çocuğun bu gerginlikten gözle görülür biçimde etkilenmesi
• Ev içindeki gerginliğin sürekli hâle gelmesi
• Konuşmaların her seferinde sertleşerek bitmesi

Bir ebeveyn görüşmesi, iki tarafın da aynı masada tabloyu görmesi için iyi bir başlangıç olur.

Sık sorulan sorular

Çocuğun önünde tartışmak zararlı mı?

Anlaşmazlığın görülmesi tek başına zararlı değildir; çocuklar anlaşmazlığın çözülebilir olduğunu ancak görerek öğrenir. Zarar veren, çözülmeden süren ve kişiselleşen çatışmadır.

Biri izin verip diğeri yasaklıyorsa ne olur?

Çocuk kuralı değil, kimden ne alacağını öğrenir. Bu, kuralın kendisini işlevsiz hâle getirir ve ebeveynler arasındaki gerginliği büyütür.

Her konuda aynı fikirde olmak zorunda mıyız?

Hayır ve bu zaten mümkün değil. Gerekli olan, az sayıdaki temel başlıkta ortak bir çizgi kurmak ve geri kalanında birbirinin yöntemine alan tanımaktır.

Ne zaman bir uzmana danışmak gerekir?

Aynı tartışma aylardır dönüyorsa, çatışma çocuğun gözle görülür biçimde etkiliyorsa ya da ev içindeki gerginlik sürekli hâle geldiyse bir uzmanla konuşmak yerinde olur.